A-priori güç
A-priori powerVeri toplamadan önce hesaplanan güç.
Klinik örneği göster
Protokol aşamasında MCID, beklenen SS ve alfa üzerinden hesaplanan örneklem büyüklüğü a-priori güç analizidir; etik kurul dosyasında bulunmalıdır.
KlinBiS Klinik Biyoistatistik Terimleri Taslak Sözlüğü; temel kavramların Türkçe karşılıklarını, İngilizce terimlerini, kısa tanımlarını ve klinik örneklerini ortak bir bilimsel dil çerçevesinde bir araya getiren yaşayan bir KlinBiS çalışmasıdır.
Taslak sözlükteki terimler bilimsel değerlendirme ve katkılar doğrultusunda geliştirilmektedir. Türkçe veya İngilizce terimle arayabilir, harfe göre süzebilir ve doğrudan ilgili terime katkı önerebilirsiniz.
Veri toplamadan önce hesaplanan güç.
Protokol aşamasında MCID, beklenen SS ve alfa üzerinden hesaplanan örneklem büyüklüğü a-priori güç analizidir; etik kurul dosyasında bulunmalıdır.
İdeal, kontrollü koşullar altında biyolojik etkiyi izole etmeyi amaçlayan çalışma tasarımı.
Dar hasta seçimi, yüksek uyum denetimi ve ideal koşullarda yürütülen, biyolojik etkinliği ölçmeyi amaçlayan çalışmadır.
Gözlenen korelasyonlara neden olduğu varsayılan, daha az sayıda gözlenmeyen gizil faktörü modelleyen yöntem.
20 maddelik yeni bir tükenmişlik ölçeğinin kaç alt boyuttan oluştuğunu veriden keşfetmek için kullanılır.
Çalışma yürütülürken, birikmiş veriye dayanarak önceden belirlenmiş kurallarla değiştirilebilen çalışma tasarımı.
Ara sonuçlara göre örneklem büyüklüğünün artırılması veya etkisiz kolun bırakılması, önceden tanımlı kurallarla yapılırsa geçerliliği bozmaz.
Sıfır hipotezini reddetmek için eşik (genellikle 0,05).
Alfa 0.05 seçildiğinde, gerçekte fark olmadığı halde fark bulma riski %5 olarak kabul edilmiş olur.
Tip I hata oranını ara analizler boyunca kontrol altında tutmak için toplam alfayı nasıl 'harcayacağını' belirleyen fonksiyon.
Ara analizlerde harcanan alfa O'Brien-Fleming gibi bir fonksiyonla belirlenir; böylece toplam Tip I hata %5'te kalır.
Sürekli bir testin her mümkün kesim noktasında duyarlılığı 1-özgüllüğe karşı çizen grafik.
Troponin düzeyinin tüm olası kesim noktalarında duyarlılık ve 1-özgüllük değerlerinin çizilmesiyle elde edilir.
Yarışan-olay deneklerini risk kümesinde tutarak kümülatif insidansı doğrudan modelleyen hazard.
Klinik öngörü sorusu sorulduğunda (bu hastada 5 yılda nüks olasılığı nedir?) Fine-Gray modeli tercih edilir.
Bir tedavi etkisinin, önceden belirlenmiş hasta alt gruplarında farklılaşıp farklılaşmadığını inceleyen analiz.
Tedavi etkisinin diyabetik ve diyabetik olmayanlarda ayrı incelenmesidir; önceden belirlenmemişse yalnızca hipotez üretir.
Bir etki veya fark olduğu hipotezi.
'İki tedavinin iyileşme oranları farklıdır' iki yönlü alternatif hipotezdir; tek yönlü kurulacaksa protokolde önceden gerekçelendirilmelidir.
Bir veri kaynağının belirli bir kanıt sorusu için yeterince kaliteli ve ilgili olup olmadığını değerlendiren yaklaşım.
Bir veri kaynağının, sorulan soruya yanıt vermeye yeterli değişkenleri, izlem süresini ve veri kalitesini taşıyıp taşımadığının değerlendirilmesidir.
İstatistiksel yöntemin bağımsız bir gözlem olarak ele aldığı şey.
Her hastadan iki göz ölçülüp 200 göz 200 bağımsız gözlem sayılırsa analiz birimi yanlış seçilmiş olur; doğru birim hastadır ya da kümelenme modellenmelidir.
Dışlamalar/kayıplardan sonra geriye kalan grup.
380 hastanın 22'si izlemden çıkmışsa analiz edilen örneklem 358'dir; bu fark CONSORT akış şemasında gösterilmelidir.
Veri toplanmadan önce belirlenen, hangi yöntemin hangi soruya uygulanacağını tanımlayan belge.
Veri kilitlenmeden önce yazılan ve birincil sonlanımın hangi testle analiz edileceğini belirten belge, sonuçlara göre yöntem değiştirmeyi engeller.
Başlangıç değeri gibi bir kovaryat için düzeltme yaparak grup ortalamalarını karşılaştıran yöntem.
Randomize denemede son ölçüm HbA1c'yi karşılaştırırken başlangıç HbA1c'yi kovaryat olarak modele koymak, gücü artırır ve önerilen yaklaşımdır.
Üç veya daha fazla grubun ortalamalarını aynı anda karşılaştıran test.
Üç farklı analjezik protokolünün ortalama ağrı skorlarını tek bir testte karşılaştırmak için kullanılır; anlamlı çıkarsa post-hoc analiz gerekir.
Maruziyet ile sonuç arasındaki nedensel yolda bulunan değişken.
Obezite → insülin direnci → tip 2 diyabet zincirinde insülin direnci aracı değişkendir; düzeltilirse gerçek etki gizlenir.
Bir puan üreten, tanımlı puanlama kurallı madde kümesi.
Beck Depresyon Envanteri, dijital tansiyon aleti veya standart bir vaka kayıt formu birer ölçüm aracıdır.
Eşit aralıklar, gerçek sıfır yok.
Celsius cinsinden vücut sıcaklığı aralık ölçektedir; 0 mutlak yokluk anlamına gelmediği için 'iki kat sıcak' denemez.
Maksimum eksi minimum.
Çalışmadaki en genç hasta 18, en yaşlı 84 ise yaş aralığı 18-84'tür; tek bir uç değer bu ölçüyü tümüyle değiştirebilir.
Bir klinik araştırmanın etik ve bilimsel yönlerini onay öncesinde inceleyen bağımsız kurul.
Örneklem büyüklüğü gerekçesiz bir protokol, gereksiz hasta maruziyeti anlamına geldiği için etik kurul incelemesinin de konusudur.
Belirli bir dönemde başvuran her uygun hastayı alma.
Acil servise 1 Ocak-31 Mart arasında göğüs ağrısıyla başvuran tüm hastaların sırayla alınması ardışık örneklemedir; kolaylık örneklemesine göre yanlılığı daha düşüktür.
Gözlenen değer ile modelin öngördüğü değer arasındaki fark.
Bir hastanın gözlenen kreatinin değeri ile modelin öngördüğü değer arasındaki fark artıktır; artıkların grafiği model varsayımlarını denetler.
Bir kümenin varyansının, diğer kümenin kanonik değişkesi tarafından açıklanan oranı.
Bir değişken kümesindeki değişkenliğin ne kadarının diğer kümeyle açıklandığını gösterir; kanonik korelasyonun tek başına vermediği bilgidir.
Bir sayım sonucunun varyansının ortalamasını önemli ölçüde aşması durumu.
Gözlenen varyans ortalamadan belirgin büyükse Poisson modeli standart hataları küçük hesaplar; negatif binom gerekir.
Bir sonraki katılımcının hangi tedaviye atanacağının, atama gerçekleşmeden önce araştırmacılardan gizlenmesi.
Sıralı numaralandırılmış opak kapalı zarflar veya merkezi web tabanlı randomizasyon kullanılması, seçim yanlılığını önler.
Bilinen grupları en iyi ayıran belirleyicilerin doğrusal kombinasyonlarını bulan sınıflandırma yöntemi.
Hastaları önceden tanımlı üç tanı grubuna, laboratuvar profillerine göre sınıflandırmak için kullanılır.
Bir modelin, sonucu yaşayanları yaşamayanlardan ayırma yeteneği.
Modelin olay yaşayacak hastaları yaşamayacaklardan ayırabilmesidir; C-istatistiği veya AUC ile ölçülür.
Birbirini etkilemeyen, ayrı denekler veya ayrı ölçüm birimlerinden gelen veriler.
Farklı hastalardan alınan ölçümler bağımsızdır; aynı hastanın iki gözü ya da aynı kliniğin hastaları bağımsız değildir.
İki bağımsız grubun ortalamalarını karşılaştıran parametrik test.
Yeni ve standart anestezi protokollerinde ayılma sürelerinin (dakika) iki farklı hasta grubunda karşılaştırılması için kullanılır.
Bir korelasyon matrisinin birim matristen anlamlı biçimde farklı olup olmadığını test eden yöntem.
Anlamsız çıkması, değişkenler arasında faktör çıkarmaya yetecek ilişki bulunmadığını gösterir.
Kuyrukların ağırlığının sayısal ölçüsü.
Uç değerlerin yoğun olduğu bir laboratuvar parametresinde basıklık yüksektir; normal dağılım varsayan testler yanıltıcı olabilir.
Tek bir belirleyiciden bir sonucu öngören doğrusal model.
Yaşa göre FEV1 değerinin tahmin edilmesi basit doğrusal regresyondur; tek bir belirleyici kullanılır.
Sonucu öngörmek için kullanılan değişken (prediktif soru).
Postoperatif deliryum riskini öngörmek için yaş, preoperatif MMSE puanı ve ameliyat süresi belirleyici olarak modele girer.
Her çalışmayı sırayla çıkararak birleşik tahmini yeniden hesaplayan duyarlılık analizi.
Her çalışma sırayla çıkarılarak birleşik etkinin tek bir çalışmaya bağımlı olup olmadığı sınanır.
Bir olumsuz sonucun ortaya çıkması için tedavi edilmesi gereken hasta ya da kişi sayısı.
Kanama riski tedaviyle %2 arttıysa NNH=50'dir; her 50 hastadan birinde ek kanama beklenir ve NNT ile birlikte yorumlanmalıdır.
Birer birer toplanan verilere yönelik, hareketli aralığı kullanan bir kontrol grafiği.
Her ay tek bir ölçüm alındığında (aylık ortalama bekleme süresi gibi) kullanılan kontrol grafiğidir.
Bir biyobelirtecin klinik amacına uygun biçimde ölçüm yaptığını gösterme süreci.
Yeni bir belirtecin analitik geçerlilik, klinik geçerlilik ve klinik fayda basamaklarının ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.
İki sürekli ölçüm yöntemi arasındaki yanlılığı ve uyum sınırlarını değerlendiren yöntem.
Kol tipi ile bilek tipi tansiyon aletlerinin karşılaştırılmasında farkların ortalamaya karşı çizilmesiyle sistematik sapma görünür hale gelir.
MANOVA'nın altında yatan kovaryans-matrisleri-homojenliği varsayımını test eden yöntem.
Gruplar arasında kovaryans matrislerinin eşitliğini sınar; büyük örneklemde aşırı duyarlı olduğu için tek başına karar ölçütü yapılmamalıdır.
Klinik biyoistatistik terminolojisinin Türkçede tutarlı, anlaşılır ve klinik bağlama uygun biçimde gelişmesi ortak bir bilimsel emek gerektiriyor. Eksik gördüğünüz bir terimi önerebilir veya mevcut bir karşılık, tanım ya da klinik örneğin geliştirilmesine katkı sunabilirsiniz. Öneriler Bilimsel Editör tarafından değerlendirilir; hiçbir öneri otomatik olarak yayımlanmaz.
Terimler yeni bilimsel katkılar ve kullanım gereksinimleriyle gelişir.
Hiçbir katkı bilimsel inceleme olmadan sözlüğe eklenmez.
Amaç tek bir kişisel tercih değil, klinik araştırma topluluğunun ortak terminolojisidir.