KlinBiS Kuruluş Toplantısında Neleri Konuştuk?
Klinik Biyoistatistik Derneği (KlinBiS), 21 Ağustos 2026 tarihinde Mersin’de gerçekleştirdiği Kuruluş Toplantısı ile bilimsel yolculuğuna başladı.
KlinBiS’in kurucu üyeleri ve Genel Kurul üyelerinin yanı sıra; Mersin Tabip Odası Başkanı, tıpta uzmanlık derneklerinin temsilcileri, biyoistatistik anabilim dalları ve tıp tarihi ve etik öğretim üyeleri, klinik araştırma kuruluşu (CRO) temsilcisi ve Anadolu Ajansı temsilcilerinin katıldığı toplantı, saygı duruşu ve İstiklâl Marşı ile başladı.
Farklı disiplinleri ve klinik araştırmanın farklı paydaşlarını aynı çatı altında buluşturan Kuruluş Toplantısı’nda KlinBiS’in ilk resmî organları belirlenirken, derneğin bilimsel öncelikleri ve gelecek dönem yol haritası da tartışıldı.
Toplantıda özellikle biyoistatistiğin tıp ve sağlık bilimleri içerisindeki konumu, lisans ve tıpta uzmanlık eğitimindeki yeri, CORE 2027, biyoistatistik alanının insan kaynağı, akademi dışı istihdam, sektörle ilişkiler, uluslararası araştırma fonları ve yapay zekâ çağında biyoistatistikçinin değişen rolü üzerinde duruldu.
Biyoistatistiği Tıp Eğitiminin Neresinde Konumlandırmalıyız?
Kuruluş Toplantısı’nın temel tartışmalarından biri biyoistatistik eğitiminin yalnızca “hangi sınıfta ve kaç saat ders verilmeli?” sorusu üzerinden ele alınmasının yeterli olmadığıydı.
Asıl tartışılması gereken, hekimin eğitim yolculuğunun farklı aşamalarında hangi biyoistatistik yetkinliklerine, neden ve ne zaman ihtiyaç duyduğudur.
Ulusal Çekirdek Eğitim Programı’nda (UÇEP) biyoistatistik dersinin öğrenme çıktılarının açık ve ortak bir standart içerisinde tanımlanmamış olması nedeniyle, lisans düzeyindeki biyoistatistik eğitiminin kapsamı ve içeriği fakülteler arasında farklılık gösterebilmektedir.
Lisans döneminde kanıta dayalı tıp yaklaşımı içinde öğrencinin bilimsel araştırmaları okuyabilmesi, araştırmadan elde edilen kanıtın düzeyini ve niteliğini değerlendirebilmesi, belirsizliği anlayabilmesi ve kanıtı klinik karar açısından yorumlayabilmesi ön plana çıkmaktadır.
Tıpta uzmanlık döneminde ise buna çok önemli yeni bir yetkinlik eklenir: Araştırma yapabilmek ve bilimsel kanıt üretebilmek.
Uzmanlık öğrencisi artık yalnızca yayımlanmış bir araştırmayı okuyan hekim değildir. Kendi klinik uygulamasından doğan bir soruyu araştırma sorusuna dönüştüren; tez veya bilimsel araştırma planlayan; uygun tasarımı, değişkenleri ve klinik sonlanımları belirleyen; örneklem büyüklüğünü gerekçelendiren; veri üreten; sonuçları analiz eden ve bulguları belirsizliğiyle birlikte yorumlayan araştırmacı hekim konumundadır.
Bu nedenle KlinBiS’in eğitim yaklaşımında lisans ve uzmanlık dönemi birbirinin alternatifi değil, birbirinin devamıdır.
Her Uzmanlık Alanının Gereksinimi Aynı Değil
Tıpta uzmanlık döneminde verilecek klinik biyoistatistik eğitiminin de tek tip olamayacağı toplantının önemli görüşlerinden biriydi.
Bir kardiyoloğun, anesteziyoloğun, cerrahın, psikiyatristin veya radyoloğun karşılaştığı klinik sorular, araştırma tasarımları, veri yapıları ve sonlanımlar aynı değildir.
Dolayısıyla hedef her uzmanlık öğrencisine aynı biyoistatistik programını tekrar vermek değil; ortak bir metodolojik çekirdeğin üzerine her uzmanlık alanının araştırma pratiğinin gerektirdiği klinik biyoistatistik yetkinliklerini yerleştirmek olmalıdır.
Bu yaklaşım, toplantının en önemli gündemlerinden biri olan CORE 2027’nin de temelini oluşturmaktadır.
20 Yıllık Birikim CORE 2027 ile KlinBiS’e Aktarılacak
CORE 2027’nin önemli özelliklerinden biri, sıfırdan başlayan bir çalışma olmayacak olmasıdır.
2027 yılında kuruluşunun 20. yılını kutlayacak olan MedicReS’in kuruluşuna 20 yıl önce öncülük eden ve halen MedicReS Global Bilimsel Direktörlüğünü yürüten KlinBiS Kurucu Genel Başkanı Prof. Dr. Arzu Kanık’ın, araştırmacı eğitimi alanında başlattığı çalışmaların yıllar içerisinde uluslararası bir yapıya dönüştüğü; özellikle son 10 yılda Türkiye’de gerçekleştirilen programların yaklaşık 15.000 kişilik bir eğitim kohortu ve önemli bir deneyim birikimi oluşturduğu toplantıda değerlendirildi.
Bu kohorttan elde edilen sonuçların ve yaklaşık 20 yıllık uluslararası araştırmacı eğitimi deneyiminin CORE 2027 kapsamında yeni kurulan KlinBiS’e bilimsel girdi olarak sunulması ve CORE 2027’nin Türkiye ayağının KlinBiS tarafından üstlenilmesi toplantıda konuşulan önemli başlıklardan biri oldu.
Bu süreçte geçmiş deneyim ve veriler; biyoistatistikçilerin metodolojik birikimi ve farklı tıpta uzmanlık alanlarından klinisyenlerin görüşleriyle bir araya getirilecek.
Hedef, tıpta uzmanlık alanlarında ihtiyaç duyulan çekirdek klinik biyoistatistik yetkinliklerini bilimsel yöntemlerle tanımlamak ve Türkiye için sürdürülebilir, uzmanlık alanlarının gereksinimlerine duyarlı bir klinik biyoistatistik eğitim modelinin altyapısını oluşturmaktır.
Biyoistatistik Alanına Neden Yeterince Genç Gelmiyor?
Kuruluş Toplantısı’nda tartışılan konular yalnızca klinisyenlerin biyoistatistik eğitimiyle sınırlı değildi. Biyoistatistik alanının kendi geleceği de masadaydı.
Biyoistatistik alanındaki akademik genişlemenin sınırlı kalması ve yüksek lisans ve doktora programlarına gençlerin yeterince yönelmemesi üzerinde özellikle duruldu.
Bu tabloyu yalnızca gençlerin tercihleriyle açıklamak yerine şu soruyu kendimize sormamız gerektiği vurgulandı: Biyoistatistik alanında yüksek lisans veya doktora yapacak bir gence nasıl bir mesleki gelecek gösterebiliyoruz?
Türkiye’de biyoistatistikçinin mesleki rolü büyük ölçüde akademi içerisinde tanımlanmaktadır. Biyoistatistikçi akademisyen olur; ders verir, bilimsel araştırmalara metodolojik ve istatistiksel destek sağlar, analiz yapar, tezlere katkıda bulunur ve etik kurullarda görev alır.
Bunların hepsi son derece önemli ve vazgeçilmez görevlerdir. Ancak bir bilim alanındaki uzmanlığın mesleki karşılığı yalnızca akademisyen olmaksa, o alanın büyümesi de üniversitelerdeki sınırlı akademik kadrolarla sınırlandırılmış olur.
Gençlerin biyoistatistik alanında yüksek lisans ve doktora yapmasını istiyorsak, onlara eğitimin sonunda yalnızca akademik bir kadro olasılığı değil, gerçek ve çeşitlenmiş bir mesleki gelecek gösterebilmeliyiz.
Biyoistatistikçi İçin Akademinin Dışında da Bir Gelecek Olmalı
Dünyada biyoistatistikçinin çalışma alanı üniversiteyle sınırlı değildir.
İlaç ve biyoteknoloji şirketleri, CRO’lar, tıbbi cihaz ve tanı teknolojileri, klinik araştırma kuruluşları, sağlık teknolojileri, Ar-Ge merkezleri, veri bilimi, bilimsel teknoloji geliştirme ve bağımsız danışmanlık gibi pek çok alanda biyoistatistik uzmanlığına ihtiyaç bulunmaktadır.
Türkiye’de de biyoistatistikçi için akademiden bağımsız mesleki roller ve sürdürülebilir istihdam alanları oluşturulması gerektiği toplantıda vurgulandı.
Biyoistatistikçi; araştırma sorusundan tasarıma, örneklem büyüklüğünden veri stratejisine, analizden kanıtın yorumlanmasına kadar araştırmanın başlangıcından itibaren ekibin bilimsel ortaklarından biri olmalıdır.
Yeni Kuşaklara Yeni Rol Modelleri Göstermeliyiz
Bu dönüşümün gerçekleşebilmesi için genç bilim insanlarının farklı kariyer örneklerini görebilmeleri gerektiği de konuşuldu.
Bir biyoistatistik profesyoneli akademik kariyerinin yanında veya dışında; yazılım ve bilimsel teknoloji geliştirebilir, Ar-Ge yapılanması oluşturabilir, CRO kurabilir, girişimci olabilir, sektörde görev alabilir veya bağımsız bilimsel profesyonel olarak çalışabilir.
Kurucu Genel Başkan Prof. Dr. Arzu Kanık’ın kendi meslek yaşamında akademinin yanı sıra MedicReS’in kuruluşuna öncülük etmesi; Ar-Ge, CRO ve bilimsel teknoloji alanlarında farklı yapılanmalar geliştirmesi ve akademiden erken emekliliğinin ardından çalışmalarını bağımsız bir biyoistatistik profesyoneli olarak sürdürmesi de bu yaklaşımın somut örneklerinden biri olarak değerlendirildi.
KlinBiS’in sorumluluklarından biri de bu bireysel örneklerin zamanla gerçek bir mesleki ekosisteme dönüşmesine katkı sağlamak olacaktır.
Sektörde Biyoistatistikçi İstihdamını Artırmalıyız
Bu çerçevede ilaç ve tıbbi cihaz sektörü, CRO’lar ve klinik araştırma yapılanmalarındaki biyoistatistikçi istihdamı da toplantının önemli başlıklarından biri oldu.
Biyoistatistikçilerin klinik geliştirme, araştırma tasarımı, veri stratejisi ve bilimsel değerlendirme süreçlerinde daha görünür roller üstlenmesi, hem mesleğin gelişimi hem de Türkiye’nin klinik araştırma kapasitesi açısından önemli görülmektedir.
Biyoistatistik alanındaki lisansüstü eğitimin cazibesini artırmanın yollarından biri de bu eğitimin akademinin dışında somut bir mesleki karşılığının bulunduğunu gösterebilmektir.
Türkiye Uluslararası Araştırma Fonlarından Daha Fazla Pay Alabilmeli
Kuruluş Toplantısı’nda araştırma finansmanı da gündeme geldi.
Türkiye’nin araştırma kapasitesini geliştirmek için yalnızca mevcut ulusal kaynaklardan yararlanmak değil, uluslararası araştırma fonlarını Türkiye’ye çekebilecek nitelikte projeler ve iş birlikleri geliştirmek gerektiği vurgulandı.
KlinBiS’in gelecekte uluslararası fon olanaklarını izleyen, araştırmacıları uygun program ve ortaklarla buluşturan, çok merkezli ve uluslararası projelerin geliştirilmesine katkıda bulunan ve projelerin metodolojik niteliğini güçlendiren bir yapı hâline gelmesi hedefler arasında yer aldı.
Yapay Zekâ: Yeni Araçlar, Daha Fazla İstatistiksel Düşünme
Kuruluş Toplantısı’nda bilimsel araştırmanın hızla değişen ortamı içerisinde yapay zekâ da kısaca değerlendirildi.
Yapay zekânın özellikle bilimsel iletişimde dil bariyerini azaltması ve araştırmacılara yeni olanaklar sunması önemli bir gelişme olarak görülürken, bu teknolojilerin istatistiksel düşünmenin yerini alamayacağı vurgulandı.
Geleceğin biyoistatistikçisinin AI araçlarını kullanabilen, ancak aynı zamanda bu araçların ürettiği sonuçların belirsizliğini, geçerliliğini ve klinik anlamını sorgulayabilen bir bilim profesyoneli olması gerektiği ifade edildi.
Bilimsel Kurullar İsim Listeleri Değil, Üretim Alanları Olacak
KlinBiS’in bilimsel kurullarının yalnızca isimlerin yer aldığı danışma listeleri değil, çalışan ve bilimsel çıktı üreten yapılar olması gerektiği konusunda ortak bir yaklaşım oluştu.
CORE 2027 başta olmak üzere eğitim ve müfredat, yeterlilik, akreditasyon, bilimsel standartlar, araştırma kalitesi ve mesleki gelişim alanlarında çalışmaların bu kurullar aracılığıyla yürütülmesi hedeflenmektedir.
Bu nedenle başta biyoistatistik alanındaki meslektaşlarımız olmak üzere, klinik araştırma sürecinin farklı aşamalarında çalışan bilim insanlarını KlinBiS bilimsel kurullarında görev almaya ve bu üretimin parçası olmaya davet ediyoruz.
Ortak Hedef: İyi Tıp Araştırması
KlinBiS Kuruluş Toplantısı’nda yapılan tartışmalar, derneğin önündeki yolun yalnızca bir eğitim programı geliştirmekten çok daha geniş olduğunu gösterdi.
Bir tarafta kanıtı okuyabilen ve değerlendirebilen hekimden, kanıt üretebilen araştırmacı hekime uzanan bir eğitim modeli; diğer tarafta ise araştırmanın başlangıcından itibaren bilimsel ekibin içinde yer alan, akademinin yanı sıra sektörde, Ar-Ge’de, teknolojide ve klinik araştırmalarda bağımsız mesleki karşılığı bulunan güçlü bir biyoistatistik profesyoneli hedeflenmektedir.
Buna CORE 2027, bilimsel kurullar, uluslararası araştırma fonlarına erişim, sektör iş birlikleri ve değişen teknolojilere uyum eşlik edecektir.
Bütün bu başlıkların kesiştiği yer aynıdır: İyi tıp araştırması.
İyi tıp araştırması yalnızca doğru istatistiksel testi seçmek değildir. Doğru klinik soruyla başlayan; etik, geçerli ve güvenilir biçimde tasarlanan; uygun yöntemlerle yürütülen; belirsizliği dikkate alan; sonuçları doğru yorumlayan ve ürettiği kanıtı klinik karara doğru biçimde aktarabilen bütüncül bir bilimsel süreçtir.
KlinBiS’in yol haritası, Türkiye’de iyi tıp araştırmalarının niteliğini yükseltirken biyoistatistiğin ve biyoistatistikçinin etki alanını da büyütmektir.
21 Ağustos 2026’da Mersin’de başlayan bu yolculuğu birlikte büyütmek istiyoruz.
Klinik Biyoistatistik Derneği – KlinBiS